6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nu Hakkında

 

Kanun No       : 63311

Kabul Tarihi    : 20.06.2012

Resmi Gazete de Yayınlanma

Tarihi/Sayısı  : 30.06.2012/28339

Neden İş Sağlığı ve Güvenliği?

2010 yılında ülkemizde 62 903 iş kazası ve 533 meslek hastalığı vakası meydanda gelmiştir. Bu kaza ve hastalıklardan 1 454 çalışan hayatını kaybetmiştir. İstatistiklere göre ülkemizde her gün 172 kişi iş kazasına uğramakta ve bu kazalar sonucu 4 çalışan hayatını kaybetmekte, 6 çalışan da sürekli iş göremez hale gelmektedir.

6331 nolu Kanuna Hızlı Bakış

  • İş sağlığı ve güvenliği konusu ilk kez müstakil bir kanunda ele alındı.
  • İşyerleri, yapılan işin niteliğine göre tehlike sınıflarına ayrılıyor.
  • Bütün işyerlerinde iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi gibi uzman personel görev yapacak
  • Devlet, 10’dan az çalışanı olan işletmelerin iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri giderlerini destekleyecek.
  • İş kazalarını ve meslek hastalıklarını önleme adına önceden risk değerlendirmesi yapılacak.
  • Çalışanlar belli aralıklarla sağlık gözetiminden geçirilecek.
  • Elli ve daha fazla çalışanın bulunduğu tüm işyerlerinde, iş sağlığı ve güvenliği kurulu oluşturulacak.
  • İş veren tüm çalışanlarını, iş sağlığı ve güvenliği ile çalışma hayatına dair hak ve sorumlulukları hakkında bilgilendirilecek.
  • İş yerlerinde acil durum planları hazırlanacak.
  • Çalışan, ciddi ve yakın tehlikeyle karşı karşıya kaldığında çalışmaktan kaçınma hakkını kullanabilecek.
  • Hayati tehlike durumunda işyerlerinin tamamında veya bir bölümünde iş durdurulabilecek.
  • Kanun bazı hükümleri aşamalı olarak hayata geçirilerek yeni durumlara uyum kolaylaştırılacak.
  • Büyük endüstriyel kaza riski taşıyan işyerleri, güvenlik raporu ve kaza önlem politika belgesi olmadan işe başlamayacak.
  • Kanunun uygulanmasını kolaylaştırmak için, etkin idari yaptırım uygulanacak.

6331 nolu Kanun Neler Getiriyor?

Bu kanun ile düşünülen amaç; sağlıklı ve güvenli işyerleri oluşturmaktır. Kapsamı, bütün çalışanları, “İş Sağlığı ve Güvenliği” şemsiyesi altına almaktır.

İş sağlığı ve güvenliği hizmeti, çalışan sayısı ve tehlike durumuna bakılmaksızın tüm iş yerlerinde uygulanması esastır.

Buna istinaden, her şirketin (çalışan sayısı, büyüklüğü, tehlike sınıfları ayırt edilmeksizin) çalışma ortamları/ atölyeleri için risk değerlendirmesi yapması, ortam analizi gerçekleştirmesi zorunludur. Bununla birlikte şirket içerisinde iş sağlığı ve güvenliği hedefiyle örgütlenme kurması gerekmektedir.

İş sağlığı ve güvenliği kapsamında iş yerleri 3 farklı sınıfa ayrılmıştır. Az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli.

Yeni kanun ile 9 çalışandan az çalışanı bulunan şirketler iş sağlığı ve güvenliği hizmeti için kamudan (SGK’dan) destek alabilecektir.

İşyeri Örgütlenmesi

İş sağlığı ve güvenliği için şirket içerisinde kurulacak olan örgütlenme aşağıdaki personellerden oluşacaktır.

  • İş sağlığı ve güvenliği uzmanı
  • İşyeri hekimi
  • Diğer sağlık personeli
  • Çalışan temsilcisi (iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalara katılma, tedbir alınmasını isteme, tekliflerde bulunma benzeri konularda çalışanları temsil etmeye yetkilidir. İş veren en az iki işçi çalıştırdığı işyerinde çalışan sayısına bağlı olarak en fazla 6 kişi olmak üzere seçim veya atama yoluyla görevlendirir.)
  • Destek elemanı (asli görevinin yanında İSG, tahliye, yangın, ilkyardım vb. uygun donanım ve yeterli eğitime sahip kişidir ve çalışanlar arasından görevlendirilir.)
  1. Tüm çalışanlar sağlık ve güvenle çalışacak

Kişinin bulunduğu iş yerindeki çalışan sayısı ve iş yeri türü kanundan yararlanmasına engel olmayacak.

Kanun aynı zamanda çırak ve stajyerler için de geçerli olacak.

Her çalışan, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili uygulamalardan faydalanacak.

Bütün işyerlerinde sağlıklı ve güvenli çalışma ortamları oluşturulacak.

Çalışan istihdam etmeden kendi nam ve hesabına çalışanlar kanun kapsamı dışında bırakılıyor.

  1. Kuralcı değil, önleyici yaklaşım

6331 nolu kanunla işyerlerine, risk değerlendirmesinde tespit edilen hususları da göz önünde bulundurarak, genel bir önleme yaklaşımı getirildi.

Tüm sorumluluk işverene ait olmakla birlikte; iş sağlığı ve güvenliğinin iş yerinin bütününde benimsenmesi ve uygulanması sağlanacak.

Risk değerlendirmeleri sürekli olarak gözden geçirilecek.

İş kazası veya meslek hastalığı ortaya çıktıktan sonra neler yapılacağı değil, iş kazası ve meslek hastalığının önlenmesi için atılacak adımlar esas olacak.

Bu kapsamda işveren; çalışanları ile birlikte işin her aşamasında işten kaynaklı tehlikeleri sürekli olarak tespit ederek, muhtemel risklere karşı tedbir alacak.

  1. İşyerleri tehlike sınıflarına göre sınıflandırılacak

İşyerleri, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin daha etkin sunumu amacıyla tehlike sınıflarına ayrılacak. Bu sınıflandırmada; yapılan işin özelliği, işin her safhasında kullanılan veya çıkan maddeler; iş ekipmanı, üretim yöntem ve şekilleri, çalışma ortam ve şartları gibi hususlar dikkate alınacak.

Çok tehlikeli iş yerinde          (A) Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı

Tehlikeli iş yerinde                  (B) Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı

Az tehlikeli iş yerinde            (C) Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı

6331/Md.9 – Tehlike Sınıfının Belirlenmesi

(1)   İşyeri Tehlike Sınıfları: 31.05.2006 tarih ve 5510 sayılı SS ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 83.maddesine göre belirlenen kısa vadeli sigorta kolları pirim tarifesi dikkate alınarak; İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürünün Başkanlığında oluşturulan komisyon görüşleri doğrultusunda bakanlıkça çıkarılacak tebliğ ile tespit edilir.

(2)   İşyeri tehlike sınıfının tespitinde o işyerinde yapılan Asıl iş dikkate alınır.

  1. Her işyerine İSG uzmanı ve işyeri hekimi

Çalışanların sayısına ve işyeri türüne bakılmaksızın her işyerinde iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ile diğer sağlık personeli görev yapacak.

İSG profesyonelleri, işverenin tedbir almadığı hayati tehlike arz eden riskler bulunması durumunda ise doğrudan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na başvuracak.

  1. Küçük işletmelere devlet desteği

Kamu hariç 10’dan az çalışanı olan çok tehlikeli ve tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinin iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yerine getirilmesinde, bakanlık maddi destekte bulunacaktır. Desteğin uygulanmasında Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları esas alınacaktır.

Sigortasız personel çalıştırdığı tespit edilen işyerlerinden, yapılan destek yasal faizi ile birlikte geri alınacak ve bu işyeri destekten üç yıl süreyle men edilecektir.

  1. Risk değerlendirme

İşverenler, işyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi ve bertaraf edilmesi için risk değerlendirmesi yapacak/yaptıracaktır. Çalışmalara işveren ve iş sağlığı güvenliği profesyonellerinin yanı sıra çalışanlarında katılımı sağlanacaktır.

Maden, metal ve yapı işleri ile tehlikeli kimyasallarla çalışan sektörler ve büyük endüstriyel kazaların olabileceği işyerlerinde risk değerlendirmesi yapılmamışsa iş durdurulacaktır.

“Önlemek, tanzim etmekten daha ekonomiktir.”

Risk değerlendirme döngüsü

Risk Degerlendirme Dongusu

Örneklemeler;

  • Tehlike: Yüksekte çalışma
  • Risk: Düşme olasılığı ile düşme sonucu olabilecek zararın bileşkesidir.

 

  • Tehlike: Tank içinde kaynak işleri
  • Risk: Yangın ya da gaz zehirlenmesi ve bunu sonucunda oluşabilecek zararın bileşkesidir.

 

  • Tehlike: Elle taşıma
  • Risk: Taşıma sırasında oluşabilecek kas-iskelet sisteminin hasarları ve bunun sonuçlarının bileşkesidir.

 

6331/Md.5 – Risklerden Korunma İlkeleri

İşveren Yükümlülüklerini yerine getirmede aşağıdaki ilkeleri göz önünde bulundurur.

a) Risklerden kaçınmak.

b) Kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek.

c) Risklerle kaynağında mücadele etmek.

d) İş organizasyonu, iş ekp, çalş.şekli

e) Teknik gelişmelere uyum sağlamak

f) Tehlikeli olanı, t.siz veya daha az tehlikeli olanla   değ.

g) Genel bir önleme politikası

h) Toplu korunma-Kişisel Korunma Donanımları

j) Talimatlar

  1. İşe başlamadan önce sağlık taraması

Bu kanun ile çalışanların hassasiyetlerin saptanması ve riskli durumların belirlenebilmesi amacıyla tüm çalışanlar sağlık taramasına tabi tutulacaktır.

Çalışanların sağlık muayeneleri; işe girişlerinde, iş değişikliğinde, iş kazası ve meslek hastalığı ile sağlık nedeniyle verilen aralardan sonra tekrarlanacak.

Bu durumlar dışında ise periyodik olarak sağlık muayeneleri yapılacak. Muayene periyotlarını, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı belirleyecek.

Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde çalışacak olanlar, yapacakları işe uygun olduklarını belirten sağlık raporu olmadan işe başlatılmayacak.

  1. Acil durum planı

Tüm işverenler; ilkyardım, yangınla mücadele, kişilerin tahliyesi, ciddi ve yakın tehlikeyle karşılaşılması gibi durumlar için önceden acil durum planı hazırlayacak.

Acil durumlarda hazırlık amacıyla tüm çalışanların katılacağı eğitim ve tatbikatlar yapılacak.

6331/Md.11 – Acil Durum Planı, Yangın ve İlkyardım

İşveren:

a) Acil durumlar ve önlemleri belirler.

b)  Ölçüm, değerlendirme yapılması, acil durum planı hazırlanmasını sağlar.

c) Önleme, koruma, tahliye, yangınla mücadele, ilk yardım için eğitimli destek elemanı, tatbikat vb. yapılarak ekiplerin hazır bulundurulmasını sağlar.

d) Dış destek (ilk yardım, yangın, tıbbi müdahale, kurtarma) irtibatı sağlamak üzere gerekli düzenlemeleri yapar.

  1. Çalışanlara “İş sağlığı ve güvenliği” eğitimi

İşveren, tüm çalışanlarını iş sağlığı ve güvenliği ile çalışma hayatına dair hak ve sorumlulukları hakkında bilgilendirecek. Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde çalışacak olanlar, yapacağı işle ilgili mesleki eğitim aldığını belgelemeleri istenecek. Bu belgeye sahip olmayanlar bu işlerde çalıştırılmayacak.

Eğitimlerin maliyetleri çalışana yansıtılmayacak ve bu eğitimlerin süresi çalışma süresinden sayılacak.

Yeni yasada işverenlerin sorumluluklarını yerine getirmemesinden dolayı alabileceği idari para cezaları aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.

  • İşveren, iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi görevlendirmediğinde, görevlendirmediği her bir kişi için 5.000TL ceza ödeyecek. Aykırılığın devam ettiği her ay için de aynı miktar uygulanacak.
  • Risk değerlendirmesi yapmayan işverene 3.000TL, aykırılığın devam ettiği her ay için 4.500TL idari para cezası uygulanacak.
  • İşverenin iş kazası veya meslek hastalığını SGK’ya bildirmemesinin cezası da 2.000TL olacak.
  • Çalışanlarına eğitim verme yükümlülüğünü yerine getirmeyen işverene, her bir çalışan için 1.000TL idari para cezası uygulanacak.
  • Büyük kaza önleme politika belgesi hazırlamayan işverene 50.000TL idari para cezası verilecek.

6331 nolu kanun aşamalı olarak uygulamaya alınacaktır.

  • Kamu kurumları ile 50 den az çalışanı ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde İSG Profesyonelleri, Temmuz 2014 ten itibaren göreve başlayacak,
  • 50 den az çalışanı ve tehlikeli – çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde İSG Profesyonelleri, Temmuz 2013 ten itibaren göreve başlayacak.

3

6331’İN İŞVEREN AÇISINDAN GETİRDİKLERİ

İş sağlığı ve güvenliği koşullarını iyileştirme ve bunun sürekliliğini sağlama

Çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu dikkate alma

Risk değerlendirme raporlarını da göz önünde bulundurarak genel bir önleme politikası geliştirme

Mesleki risklerin önlenmesi için, eğitim ve bilgi verilmesi dahil her türlü tedbiri alma

Çalışma ortamında gerekli kontrol, ölçüm, incelme ve araştırmaları yaptırma

İzleme, denetleme ve uygunsuzlukları giderme

Çalışanların hayati tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alma

6331’İN ÇALIŞANLAR AÇISINDAN GETİRDİKLERİ

Sayı sınırı olmaksızın iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinden yararlanma

İşyerlerindeki iş sağlığı ve güvenliği çalışmaları ile ilgili görüş verme ve aktif katılım sağlayabilme

Ciddi ve yakın tehlike ile karşı karşıya kalması durumunda, gerekli tedbirler alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınma

İş sağlığı ve güvenliği konularında eğitim alıp, bilgilenme

İş sağlığı ve güvenliği konularında temsil edilme

Kendisinin ve çalışma arkadaşlarının sağlık ve güvenliklerini tehlikeye düşürmeme

Kendilerine verilen üretim ve korunmayla ilgili tüm araç ve donanımları doğru kullanma

Her türlü soru ve istekleriniz için burakergun@gmail.com adresinden irtibata geçebilirsiniz.

Konu hakkındaki detaylı makalem Beton Kalıp ve İskele Tekonolojileri dergisi Mart – Nisan ayı sayısında yayınlanmıştır. Aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz.

Beton Kalip İskele Tekno…Mart-Nisan 2013 Sayı_10

 

m4s0n501